nieuws

Een dag uit het leven van een wijkverpleegkundige

Als onderzoeker bij de UM en linking pin bij Envida probeer ik zo goed mogelijk de verbinding te zoeken tussen wetenschap en praktijk. Door mijn achtergrond in gezondheidswetenschappen is mijn praktijkervaring beperkt. Om een goede verbinding te kunnen leggen vind ik het belangrijk om echt zicht te hebben op de praktijk, en waar zorgverleners dagelijks mee te maken krijgen. Ik vroeg daarom Michelle Meertens, wijkverpleegkundige bij Envida, of ik een dagje met haar mee mocht lopen.

Om halfacht ’s ochtend in de striemende regen begint onze dag, het is nog donker. We gaan het wijkgebouw van Envida binnen dat aan de Tongersestraat te Maastricht ligt en Michelle vertelt me over de gevarieerde dag die ons voor de boeg ligt. Van zorg voor cliënten, teamoverleg, een projectoverleg tot een multidisciplinair overleg (MDO).

De eerste cliënt, een meneer van 94, ontvangt zorg omtrent zijn diabetes en vertoont cognitieve achteruitgang. Een opname in een woonzorgcentrum van Envida staat op de planning. We zijn hier om de bloedsuikercurve te prikken, maar algauw blijken de verkeerde strips voor het apparaatje te zijn geleverd. Voor Michelle betekent dit: nieuwe planning maken om te prikken en contact opnemen met Medireva om de juiste strips te bestellen. Wat mij bij binnenkomst direct opvalt is de overeenkomst met een 3D-film, ontwikkeld door collega’s Nynke de Jong en Silke Metzelthin. Tweedejaars studenten gezondheidswetenschappen kijken met een 3D-bril in de woning van een fictieve thuiszorgcliënt. Ze krijgen scenario’s te zien waar je als wijkverpleegkundige oog voor moet hebben, zoals matjes op de grond (valgevaar). Op deze manier krijgen studenten een waarheidsgetrouw beeld van de praktijk en waar thuiszorgmedewerkers mee te maken krijgen.

De volgende cliënt, een mevrouw waar Michelle al jaren komt om te helpen met aankleden en steunkousen aantrekken. Het jarenlange contact straalt vertrouwen uit. De echtgenoot van mevrouw is in zijn laatste levensfase ook verzorgd door Michelle en ze praten daar even over. Opnieuw herken ik elementen uit de 3D-film, zoals het hulpmiddel ‘Dof N Donner’ dat het aantrekken van steunkousen vergemakkelijkt. Daar waar Michelle het aantrekken van de steunkousen geheel overneemt, creëert ze ook ruimte voor zelfredzaamheid door mevrouw te stimuleren zichzelf zo veel als ze kan aan te kleden ondanks haar beperkte mobiliteit.

Nu terug naar het wijkgebouw, de koffie wacht en Michelle maakt kennis met een vervangend teamleider. Luisterend naar hun gesprek wordt weer extra duidelijk hoe veelzijdig de taken van een wijkverpleegkundige zijn. Buiten het leveren van zorg zijn ze zelf verantwoordelijk voor het inplannen van cliënten in de verschillende routes in de wijk en hebben ze een coachende rol richting collega’s binnen het team.

Net voor vertrek naar de volgende cliënt moet Michelle een cliënt overnemen van haar collega die naar een alarmering moet. Deze cliënt is een buitenlandse mevrouw die zeer beperkt de Nederlandse taal beheerst. Haar ogen moeten worden gedruppeld, medicatie klaargezet en insuline gespoten. Ondanks de taalbarrière leverde Michelle door korte en duidelijke communicatie de juiste zorg. Tussendoor belt ze ook nog even met Medireva om nieuwe teststrips te bestellen voor onze eerste cliënt van vanmorgen. Bewonderenswaardig hoe ogenschijnlijk zonder moeite al deze onverwachte extra taken door Michelle zijn opgepakt en opgelost.

Het is ongeveer lunchtijd en Michelle sluit aan bij een digitaal projectoverleg over de implementatie van een vragenlijst in het elektronisch cliëntdossier. Deze vragenlijst (de case-mix vragenlijst) biedt hulp bij het inschatten van zorgbehoeften van nieuwe cliënten. De vragenlijst is ontwikkeld in samenwerking met Anne van den Bulck, een onderzoeker bij de AWO-L, en de Nederlandse Zorgautoriteit (Nza). Goed om te zien dat er kruisbestuiving tussen het onderzoek en de praktijk plaatsvindt.

Na dit overleg gaan we naar een cliënt die moet worden gekatheteriseerd en in een fokuswoning leeft, een aangepaste woning voor bijv. een rolstoel. Ondanks beperkingen is deze cliënt bewust bezig met het nemen van eigen regie over de zorg en wordt ze hierin volledig ondersteund door Michelle. Bij het weggaan zegt ze nog lachend “Zo, nu heb je ook eens gezien hoe zorg wordt verleend bij een gehandicapt persoon”.

Nu op naar een fysieke bijeenkomst, het multidisciplinair overleg. En zoals de naam al zegt zijn hier diverse disciplines aanwezig: wijkverpleegkundigen, huisartsen, een casemanager dementie, fysiotherapeuten, logopedisten en ergotherapeuten. Er worden complexe casussen besproken waarbij een multidisciplinaire aanpak wenselijk is. Op een laagdrempelige manier worden tips en adviezen uitgewisseld en omdat men met elkaar aan tafel zit kunnen er snel en effectief vervolgstappen worden bepaald.

Mijn meeloopdag is bijna ten einde, we bezoeken nog een cliënt met psychiatrische problematiek waarmee een begeleidend gesprek wordt gevoerd. Na dit cliëntcontact moet ik helaas aan andere verplichtingen voldoen, Michelle heeft nog een aantal werkzaamheden op het programma staan.

Deze dag heeft mij een prachtig inzicht gegeven in de gevarieerdheid van het werken als wijkverpleegkundige waar diversiteit aan cliënten met eigen achtergronden, mogelijkheden en onmogelijkheden altijd meespelen. Essentieel in dit vak is flexibiliteit en stressbestendigheid om dagelijkse uitdagingen het hoofd te bieden. Het is ook mooi om te zien hoe resultaten uit AWO-L onderzoek de praktijk vinden en hoe daadwerkelijk kruisbestuiving plaatsvindt tussen onderzoek, onderwijs en praktijk. Ik wil zowel Michelle als haar cliënten en collega’s dank ook hartelijk bedanken voor deze ervaring!