De effectieve componenten van de zorgboerderij

De effectieve componenten van de zorgboerderij

Eerdere onderzoeken suggereren dat zorgboerderijen voor mensen met dementie een positiever effect kunnen hebben in vergelijking met de reguliere verpleeghuiszorg. Bewoners zijn actiever, socialer en komen vaker buiten. De vraag is wat de effectieve componenten zijn die zorgboerderijen succesvoller maken. En hoe die eventueel in de reguliere verpleeghuiszorg geïmplementeerd kunnen worden.

De zorgboerderijen

De AWO-L voerde tussen 2013 en 2017 het onderzoek ‘Zorgboerderijen als zorgomgeving voor mensen met dementie’ uit. De kernvraag luidde: in welk opzicht verschilt het leven in de zorgboerderij met de reguliere verpleeghuiszorg voor mensen met dementie? De resultaten waren opvallend.

Zorgboerderijen bieden met dezelfde middelen een actiever dagelijks leven. Bewoners komen vaker buiten (10 procent tegen 1 á 2 procent in de reguliere zorg), zijn actiever en socialer. Zo kunnen zij de dag meer betekenisvol invullen en dat draagt bij aan hun welzijn. Het grootst was het verschil tussen de zorgboerderijen en de psychogeriatrische-afdelingen in de grotere verpleeghuizen.

Het onderzoek leidde tot verschillende, kleinere vervolgprojecten, zoals een kleinschalig project waarin managers van zowel zorgboerderijen als de reguliere verpleeghuiszorg werden geïnterviewd. De kernvraag luidde wat de reguliere zorg kan leren van de zorgboerderijen.

Vervolgonderzoek

Begin 2021 is een groter vervolgonderzoek gestart, dat antwoord wil geven op de vraag welke componenten de zorgboerderij effectiever maken. Ofwel, wat zijn de werkingsmechanismen? Om die vraag te kunnen beantwoorden, zal opnieuw onderzocht worden wat de effecten van de zorgboerderij zijn op het leven van mensen met dementie. De uitkomsten worden opnieuw vergeleken met het leven in kleinschalige woonvormen en op grotere psychogeriatrische-afdelingen. Daarnaast zal worden onderzocht in hoeverre sprake is van een verbinding met de wijk (bijvoorbeeld met scholen) en wat hier de maatschappelijke impact van is.

Nieuw concept in de praktijk

In Bocholtz gaat bovendien een nieuw woonvormconcept voor mensen met dementie starten waarin verschillende elementen van de zorgboerderij worden overgenomen: Hoeve Overhuizen. Hier komen mensen te wonen die nu tijdelijk in Pieterstaete in Kerkrade verblijven. Deze locatie wordt meegenomen in het vergelijkend onderzoek. Bovendien zal onderzocht worden welke factoren het overnemen van elementen van de zorgboerderij belemmeren, of welke dat juist bevorderen.

Doel van het onderzoek

Door het verwerven van inzicht in de werkingsmechanismen van de zorgboerderij kan de reguliere zorg bijsturen. Daarbij gaat het om aanbevelingen voor de inrichting van de fysieke en sociale omgeving. Maar ook: wat is organisatorisch nodig om bepaalde componenten van de zorgboerderij succesvol over te kunnen nemen, bijvoorbeeld de opleiding van medewerkers. Met als uiteindelijk doel een zo betekenisvol mogelijk leven voor bewoners.