Verpleeg(t)huis

Verpleeg(t)huis

Een methodiek die zorgorganisaties kunnen inzetten om de samenwerking van medewerkers en mantelzorgers te verbeteren, met als doel: meer autonomie en eigen regie voor bewoners van verpleeghuizen. In het onderzoek Verpleeg(t)huis werd deze methodiek ontwikkeld.

Eigen regie

Mensen met dementie die in een verpleeghuis wonen, hebben nog te vaak te weinig regie over hun eigen leven. Ze bewegen mee in het ritme van de zorgorganisatie. En de vraag hoe ze hun dag invullen, hangt vooral af van wat hun naasten en medewerkers vinden. Zodoende kunnen bewoners vaak onvoldoende de dingen doen die het leven voor hen waardevol maken. De zorgorganisaties binnen de AWO-L gaven aan dat zij de naasten van bewoners graag meer willen betrekken bij de zorg en dat meer op basis van gelijkwaardigheid. Met als uiteindelijk doel: die zorg beter laten aansluiten bij wat bewoners echt willen, zodat zij meer de eigen regie krijgen over hun leven.

Observeren en gesprekken

In het onderzoek dat in 2015 van start ging, werd als eerste de bestaande situatie bij drie zorgorganisaties in kaart gebracht. Dat gebeurde in verschillen woonvormen, van kleinschalig wonen tot afdelingen voor mensen met dementie in grotere verpleeghuizen. Hier werden bewoners en medewerkers drie ochtenden geobserveerd tijdens het opstaan, aankleden en ontbijten. Ook werd gesproken met mantelzorgers over de ervaren samenwerking met medewerkers en de eigen regie van bewoners. In totaal namen 58 bewoners en 30 mantelzorgers deel aan het onderzoek. De conclusie: veel kansen om de eigen regie te bevorderen, worden gemist (40 procent). Wel hebben mantelzorgers veel ideeën over hoe dat verbeterd kan worden. Maar om werkelijk een samenwerkingspartner te kunnen worden, is volgens hen meer informele communicatie nodig.

Ontwikkeling methodiek

In het tweede deel van het onderzoek werd een methodiek ontwikkeld om de samenwerking te verbeteren. Dit gebeurde vooral op basis van gesprekken met medewerkers en mantelzorgers, omdat literatuuronderzoek weinig geschikte interventies opleverde. De methodiek zoals die werd ontwikkeld, gaat uit van:

• Eerst aparte gesprekken met mantelzorgers en medewerkers.
• Ten tweede een foto stem sessie waarin aan de hand van beelden wordt getoond wat voor bewoners van waarde is.
• En tot slot maandelijkse bijeenkomsten waarin een deel van zowel de medewerkers als de mantelzorgers bespreken wat nodig is om de eigen regie te verbeteren. Maar ook: welke problemen zich daarbij aandienen en hoe die mogelijk opgelost kunnen worden. Tijdens deze bijeenkomsten is een onderzoeker aanwezig, evenals een onafhankelijke medewerker van een andere afdeling. Deze medewerker koppelt terug naar het management en kan eventuele acties in gang zetten.

Het onderzoek werd in 2019 afgerond. De methodiek wordt in twee van de drie organisaties nog steeds ingezet; de methode werd door deelnemers als waardevol en toepasbaar ervaren. Het effect van de methodiek is niet onderzocht.