Thuis als het kan

Thuis als het kan

Geriatrische revalidatie is bedoeld voor thuiswonende ouderen die tijdelijk revalidatie nodig hebben. Bijvoorbeeld na een ziekenhuisopname vanwege een heupoperatie, beroerte of een zware val. In de geriatrische revalidatie wordt steeds meer belang gehecht aan het bieden van revalidatie dicht bij huis (ambulante revalidatie). Bij ambulante revalidatie kunnen ouderen in hun eigen vertrouwde omgeving werken aan hun herstel.  De verwachting hierbij is dat ambulante revalidatie, na verkorte klinisch revalidatie, kan bijdragen aan het toekomstbestendig maken van de geriatrische revalidatie en de zelfredzaamheid en participatie van revalidanten kan ondersteunen.

Het doel van dit project was het ontwikkelen, invoeren en evalueren van een programma voor klinisch-ambulante geriatrische revalidatie, genaamd ‘Thuis als het Kan’.

Hoe hebben we het aangepakt?

Aan het project deden acht geriatrische revalidatiecentra mee. Aan 110 revalidanten is het ‘Thuis als het Kan’ programma aangeboden. Deze zijn vergeleken met een controlegroep van 240 revalidanten die vóór invoering van het programma, klinisch hebben gerevalideerd in dezelfde acht centra.

Het programma bestaat uit vijf onderdelen: 1) verkorte klinisch revalidatie, gevolgd door ambulante revalidatie; 2) al vanaf opname werken met participatiedoelen gericht op het actief meedoen in de samenleving; 3) gebruik maken van technologie (eHealth) ter ondersteuning van de revalidatie, zoals videobellen of revalidatieapps; 4) extra aandacht voor bevorderen van de zelfredzaamheid; 5) goede samenwerking en afstemming tussen revalidant, naasten en zorgverleners.

Hierbij bepalen de zorgorganisaties zelf aan welke diagnosegroepen zij het programma aanbieden en wordt door het multidisciplinaire team bepaald of de revalidant in aanmerking komt voor deelname aan het programma.

Het onderzoek richtte zich op de effecten, kosten en uitvoerbaarheid van het programma. Gegevens zijn verzameld bij revalidanten, naasten en zorgprofessionals bij opname en afronding van het revalidatietraject, via individuele en groepsinterviews, vragenlijsten, registratieformulieren en zorgdossiers.

Wat zijn de belangrijkste bevindingen?

Bij afronding van het revalidatietraject waren de ‘Thuis als het Kan’ groep en controlegroep vergelijkbaar wat betreft zelfredzaamheid in basale dagelijkse activiteiten zoals toiletbezoek en persoonlijke verzorging. De kosten van het ‘Thuis als het kan’ programma waren gemiddeld €713 lager per revalidant dan de kosten van uitsluitend klinische revalidatie.

Revalidanten, naasten en zorgverleners waren positief over het programma. Gemiddeld was de opnameduur in het revalidatiecentrum vijf dagen korter in de ‘Thuis als het Kan’ groep (33 dagen tegenover 38 dagen) en de ambulante behandeling duurde gemiddeld 36 dagen. Er is meestal gewerkt met participatiedoelen, maar de zorgprofessionals hadden daarbij nog wat beter aan kunnen sluiten bij de taal van de revalidanten. Bij ongeveer de helft van de revalidanten is gebruik gemaakt van technologie zoals videobellen en revalidatieapps. Het betrekken van de naasten en andere mensen uit het netwerk van de revalidanten verdiende meer aandacht. Het aanstellen van een coördinator leek meerwaarde te hebben voor de samenwerking tussen revalidant, naasten en zorgverleners. 

Wat kunnen we hieruit concluderen?

De resultaten laten zien dat klinisch-ambulante geriatrisch revalidatie goed uitvoerbaar is bij alle revalidanten ongeacht hun diagnose. Het programma laat vergelijkbare resultaten zien op zelfredzaamheid in basale dagelijkse activiteiten en lijkt wat lagere kosten met zich mee te brengen. Het programma ‘Thuis als het Kan’ is daarom een volwaardig alternatief voor reguliere klinische revalidatie en kan toegevoegd worden aan de bestaande behandelmogelijkheden. We verwachten dat meer ervaring met het uitvoeren van het programma de resultaten verder kan verbeteren. Hierbij is het belangrijk na te gaan of het programma ook een positieve invloed heeft op zelfredzaamheid in de meer complexe dagelijkse bezigheden (zoals maaltijden bereiden, hond uitlaten en boodschappen doen) en op participatie in het dagelijks leven.

Zorgorganisaties die interesse hebben in invoering of uitbreiding van klinisch-ambulante geriatrische revalidatie kunnen gebruik maken van de ontwikkelde implementatiematerialen (Handleiding, Stroomschema en Factsheets).