nieuws

Wat leren we van kwaliteitsbeelden?

In het rapport ‘Op weg naar een lerende beweging - Inzicht in de kwaliteitsbeelden als onderdeel van het Generiek Kompas 2024’ beschrijven onderzoekers Yvonne Goërtz en Katya Sion de analyse van twintig kwaliteitsbeelden: het openbaar verslag dat zorgorganisaties sinds 2024 als onderdeel van het Generiek Kompas moeten opstellen om te laten zien hoe zij bezig zijn met (zorg)kwaliteit, leren én ontwikkelen. Uit die analyse blijkt dat het kwaliteitsbeeld de mogelijkheid biedt om uit te groeien tot een waardevol instrument voor reflectie, leren en ontwikkelen. Maar…. we zijn er nog niet.

De manier waarop we naar kwaliteit van zorg kijken verandert. Ook het beleid verandert mee: vanaf 2024 leveren zorgorganisaties een kwaliteitsbeeld op. Een kwaliteitsbeeld is een openbaar en reflectief verslag dat zowel cijfers (tellen) als verhalen (vertellen) samenbrengt.

In het rapport beschrijft het onderzoeksteam hoe zorgorganisaties dit eerste verslagjaar hebben vormgegeven en in welke mate leren en ontwikkelen in de beelden zichtbaar zijn. Hieruit viel onderstaand op:

• Er is veel variatie: Organisaties gebruiken de vrijheid van het Generiek Kompas om het kwaliteitsbeeld op hun eigen manier vorm te geven — dat leidt tot grote verschillen in opbouw en vorm. Het is goed om te zien dat organisaties de ruimte benutten om creatief het kwaliteitsbeeld in te vullen.
• De lerende beweging is nog beperkt zichtbaar. In de kwaliteitsbeelden van 2024 zien we wél voorbeelden van leeractiviteiten, maar zelden het volledige ontwikkelproces (plan–do–check–act). Dat past bij een sector die nog zoekt naar ritme, passend bij de transitiefase.
• Cijfers en verhalen staan vaak los van elkaar. Leer-en ontwikkelactiviteiten worden vaak genoemd, maar de koppeling met cijfers en verhalen ontbreekt meestal.

Het kwaliteitsbeeld biedt de potentie om uit te groeien tot een waardevol instrument voor reflectie, leren en ontwikkelen. Dit vraagt om tijd, ruimte en verdere afstemming op doelen en doelgroepen, evenals meer methodische onderbouwing van zowel cijfers als verhalen.

Dit onderzoek naar kwaliteitsbeelden sluit naadloos aan op het project 'Zorgprofessionals aan Zet', waar zorgprofessionals, beleidsmakers en onderzoekers van de AWO-L gezamenlijk bekijken hoe cijfers en verhalen over kwaliteit van zorg beter benut kunnen worden voor leren en ontwikkelen. “Dit is een belangrijk onderzoek binnen de lang lopende onderzoekslijn ‘kwaliteit’ van de AWO-L,” vertelt Katya Sion. “Juist omdat we allemaal zeggen dat we willen leren en ontwikkelen gebaseerd op kwaliteitsinzichten, maar dat niemand precies weet hoe we dit het beste kunnen doen. Daarom onderzoeken we nu onder andere bij Land van Horne hoe je kan leren en ontwikkelen aan de hand van kwaliteitsdata.”

Aan de slag!
Het rapport beschrijft dat aangeraden wordt om het doel van het kwaliteitsbeeld helder te maken, cijfers én verhalen methodisch te onderbouwen en leeractiviteiten cyclisch te verbinden aan concrete verbeteracties. Zo wordt het kwaliteitsbeeld geen eindrapport, maar een motor voor voortdurende kwaliteitsverbetering. Ook de partijen achter het Generiek Kompas verwelkomen dit onderzoek: “Het is mooi en waardevol dat ook de wetenschap kritisch meedenkt over hoe we kwaliteit in de langdurige zorg vormgeven.”

👉 Benieuwd naar het volledige rapport? Lees het hier: Op weg naar een lerende beweging - Maastricht University Library