nieuws

Verzorgenden en verpleegkundigen als partners in onderzoek

Goede ouderenzorg begint bij mensen die elke dag het verschil maken. Verzorgenden en verpleegkundigen staan het dichtst bij bewoners en hun naasten. Zij zien wat er goed gaat, waar het schuurt en waar het beter kan. Juist daarom zijn zij onmisbaar in het verbeteren van zorg. Binnen de AWO-L geloven we dat onderzoek niet op afstand hoort plaats te vinden, maar midden in de praktijk. Daar waar zorg wordt verleend, ontstaan ook de beste vragen en de meest waardevolle inzichten.

Daarom werken verzorgenden en verpleegkundigen actief mee in alle fasen van onderzoek: van het formuleren van de onderzoeksvraag tot het uitvoeren van het onderzoek en het toepassen van de resultaten. Zo bouwen we samen aan kennis die ertoe doet, kennis die direct bijdraagt aan betere, mensgerichte ouderenzorg voor vandaag én morgen.

Onderzoek begint in de praktijk
Verzorgenden en verpleegkundigen (V&V) vormen bovendien de grootste beroepsgroep in de langdurige ouderenzorg. Hun kennis van de dagelijkse praktijk is van onschatbare waarde. Wanneer zij actief betrokken zijn bij onderzoek, vergroot dat de kans dat nieuwe inzichten en oplossingen daadwerkelijk aansluiten bij wat bewoners, naasten en zorgteams nodig hebben.

Binnen de Samenwerkende Academische Netwerken Ouderenzorg (SANO), waar de AWO-L deel van uitmaakt, participeren V&V als actieve partners in onderzoek. Dat gebeurt op verschillende manieren. Zo vervullen zij rollen als ‘bruggenbouwer’, denken zij mee over de vraagstelling, zetelen ze in wetenschappelijke onderzoekscommissies en zijn zij partners bij de uitvoering van studies en implementatie van nieuwe kennis. Het gaat dus werkelijk van idee tot impact.

Deze structurele betrokkenheid versterkt niet alleen de kwaliteit van onderzoek, maar ook de positie en zeggenschap van V&V binnen hun organisatie.

Meedenken, meedoen en meebeslissen
Participatie betekent meer dan alleen meewerken aan dataverzameling. Binnen de AWO-L zijn verzorgenden en verpleegkundigen partner bij het ophalen van onderzoeksvragen. Wat speelt er op de werkvloer? Waar lopen teams tegenaan? Welke thema’s vragen om verdieping?

Daarnaast zijn er expertgroepen en bijeenkomsten waarin V&V meedenken over vragenlijsten, interventies en implementatiestrategieën. Ook werken sommige verpleegkundigen in duobanen, waarbij zij hun werk in de praktijk combineren met promotieonderzoek. Zo ontstaat een directe verbinding tussen praktijk en wetenschap.

Ook het onderwijs is hierbij partner. Docenten uit mbo- en hbo- wo opleidingen vertalen onderzoeksresultaten naar lesmateriaal, zodat toekomstige zorgprofessionals vanaf het begin werken met onderbouwde kennis.

Voorbeeld uit de praktijk: DEDICATED
Een concreet voorbeeld van deze samenwerking is het project DEDICATED, gericht op het verbeteren van palliatieve zorg voor mensen met dementie. Dit project ontstond vanuit een vraag van verzorgenden en verpleegkundigen zelf: zij wilden meer kennis en vaardigheden rondom palliatieve zorg bij dementie.

In ontwikkelgroepen werkten zorgprofessionals, docenten en onderzoekers, patiëntvertegenwoordigers samen aan materialen en trainingen (de DEDICATED-werkwijze) Verpleegkundigen en verzorgenden dachten mee over inhoud, taalgebruik en toepasbaarheid in de praktijk. Inmiddels zijn > 600 zorgprofessionals opgeleid tot DEDICATED-ambassadeur en zijn er 40 trainers in Nederland, Vlaanderen en de ABC eilanden.

Dit voorbeeld laat zien hoe onderzoek, praktijk en onderwijs elkaar kunnen versterken wanneer zorgprofessionals vanaf het begin gelijkwaardig betrokken zijn.

Van idee tot impact

Het betrekken van verzorgenden en verpleegkundigen (V&V) bij alle fasen van onderzoek, van idee tot impact, draagt niet alleen bij aan innovatie in de zorg, maar ook aan het versterken van leiderschap en de verdere professionalisering van de beroepsgroep. Het vergroot het werkplezier, stimuleert inhoudelijke ontwikkeling en vergroot de kans dat nieuwe kennis daadwerkelijk zijn weg vindt naar de dagelijkse praktijk.

Binnen de AWO-L blijven we daarom investeren in een onderzoeksomgeving waarin verzorgenden en verpleegkundigen niet alleen deelnemen aan onderzoek, maar er volwaardig partner in zijn. Zo bouwen we samen aan een lerende praktijk waarin kennis, ervaring en innovatie hand in hand gaan

🔗 Het volledige artikel ‘Partners in onderzoek’ is gepubliceerd in TVZ (27/08/2025) en hier te lezen: Partners in onderzoek