Relocare: Verhuizen binnen de verpleeghuiszorg

Relocare: Verhuizen binnen de verpleeghuiszorg

Bewoners van verpleeghuizen verhuizen regelmatig naar een andere locatie. Om verschillende redenen en lang niet altijd uit vrije wil. In opdracht van het ministerie van VWS startte de samenwerkende Academische Netwerken Ouderenzorg (SANO) in 2020 een onderzoek naar de gevolgen hiervan en verbetermogelijkheden. De AWO-L is kartrekker van dit landelijke onderzoek.

Verhuizen

Het komt regelmatig voor dat bestaande verpleeghuizen de kwalificatie ‘verouderd’ krijgen. Dat kan voor een organisatie reden zijn om voor een verbouwing te kiezen, of voor nieuwbouw. Voor bewoners betekent dit automatisch verhuizen. Hetzij tijdelijk, wachtend op de terugkeer naar een verbouwd pand op de oude locatie. Hetzij definitief, naar een nieuwe locatie.

Daarnaast kunnen veranderingen in de zorg die iemand nodig heeft, leiden tot een verhuizing binnen een zorgorganisatie: bijvoorbeeld naar een andere locatie die beter is ingericht voor mensen die complexe zorg nodig hebben.

Tot slot komt het regelmatig voor dat ouderen of hun familie zelf voor verhuizing kiezen. Bijvoorbeeld voor een verhuizing naar een compleet nieuwe, innovatieve woonvorm waar hele andere zorg geboden wordt. Ook komt het regelmatig voor dat zorgorganisaties bij een verbouwing of nieuwbouw zelf kiezen voor een (hele) andere inrichting van zowel de fysieke als sociale omgeving en het zorgproces.

In alle gevallen geldt dat de verhuizing ingrijpend is, niet alleen voor de bewoners zelf, maar ook voor hun naasten en medewerkers.

Onderzoek

In dit onderzoek trekken de academische werkplaatsen ouderenzorg in Nederland samen op en werden drie promovendi aangesteld: één in Maastricht, één in Leiden en één in Groningen. De AWO-L leidt het onderzoek. De centrale onderzoeksvraag luidt: hoe kunnen transities binnen de verpleeghuiszorg worden verbeterd voor ouderen en hun naasten. Inmiddels is deze centrale onderzoeksvraag opgesplitst in drie deelvragen:

1. Wat zijn de kenmerken en gevolgen van verhuizingen binnen de verpleeghuiszorg op ouderen met een intensieve zorgvraag en hun naasten?
2. Hoe kunnen verhuizingen binnen de verpleeghuiszorg verbeterd worden, zodat de ouderen en hun naasten een zo goed mogelijk kwaliteit van leven en kwaliteit van zorg ervaren?
3. Wat zijn gevolgen en ervaringen van innovatieve woonzorgconcepten als alternatief voor het traditionele verpleeghuis voor ouderen en hun naasten in het transitieproces naar nieuwe woonvormen?

Deelnemers

Zowel verpleeghuizen die zijn aangesloten bij de SANO* als daarbuiten kunnen meedoen aan het onderzoek. Daarbij worden expliciet ook innovatieve woonvormen geworven, zoals de innovatieve locaties van Zuyderland (Parc Glana) en MeanderGroep (de Hoeve). Het onderzoek zal onder andere bestaan uit interviews met ouderen, hun naasten en medewerkers. Verder is het de bedoeling om een aantal verhuizingen gedurende enige tijd te volgen en de situatie in beeld te brengen, te weten vier weken voor de verhuizing, twee weken na de verhuizing en zes maanden na de verhuizing. Daarbij wordt onder andere gekeken naar het functioneren van bewoners, hun gedrag en stemming en hun algemene dagelijkse levensverrichtingen. Maar ook het verloop van de verhuizing wordt in beeld gebracht, inclusief op welke punten dit proces verbeterd zou kunnen worden.

*Het project Verhuizen in het Verpleeghuis is een gezamenlijk project van de Samenwerkende Academische Netwerken Ouderenzorg (SANO), bestaande uit: de Academische Werkplaats Ouderenzorg Limburg, het Universitair Kennisnetwerk Ouderenzorg Nijmegen, Tranzo Academische Werkplaats Ouderen, het Universitair Netwerk voor de Care sector Zuid-Holland, het Universitair Netwerk Ouderenzorg Amsterdam en het Universitair Netwerk Ouderenzorg van het Universitair Medisch Centrum Groningen.